در این پژوهش اثر جایگزینی آرد سویا به جای ارده در تولید کرم ارده برای کاهش میزان چربی و افزایش میزان پروتئین و استفاده از لستین به عنوان امولیسیفایر برای بهبود مالش پذیری بر ویژگی های شیمیایی،فیزیکی و ارزیابی حسی مورد بررسی قرار گرفت. در صد جایگزینی آرد سویا (0 و 20، 30 و 40) و لستین ( 7 ,5 ,0و 10) درصد وزنی/ وزنی در فرمول در نظر گرفته شد. با افزایش جایگزینی آرد سویا و لستین تغییرات چربی، پروتئین، سفتی، مولفه رنگ (l* ,b* ,a*) معنی دار بود. جایگزینی آرد سویا تفاوت معنی دار (p<0.05) بر رطوبت نداشت تیمار دارای 20 درصد آرد سویا و 10 درصد لستین از نظر ارزیابی خصوصیات فیزیکی و حسی بالاترین امتیاز و به عنوان نمونه بهینه و تیمار 40 در صد آرد سویا و 10 درصد لستین از نظر خصوصیات شیمیایی به دلیل بالا بردن میزان پروتئین و کاهش میزان چربی به عنوان تیمار بهینه در نظر گرفته است. استفاده از فراورده های سویا در ترکیب کرم ارده منجر به تولید محصولی مغذی و سلامتی بخش، کیفیت و کمیت بهتری گردید.

شناسایی و کشت دانه های روغنی جدید، گامی مهم در جهت تامین روغن مورد نیاز در کشور است. گیاه ماریتیغال با نام علمی Silybum marianum یک گیاه علفی یک ساله و یا دو ساله است که عصاره حاصل از برگ این گیاه و بخصوص دانه آن بیش از 2000 سال است که به عنوان دارو در درمان بیماری های کبدی مورد استفاده قرار می گیرد. با وجود سازگاری این گیاه به شرایط آب و هوایی ایران بخصوص مقاومت به خشکی، اطلاع چندانی در مورد میزان روغن بذر و کیفیت آن در دسترس نمی باشد. در این مقاله، ابتدا درصد چربی دانه گیاه به روش سوکسله تعیین گشت که این درصد، تقریبا مشابه میزان روغن دانه های سویا و تخم پنبه (بدون پوست) بوده و 22.7 درصد است. سپس شاخص های فیزیکی از جمله ضریب شکست، وزن مخصوص، رنگ و اندیس های شیمیایی عدد یدی (109.57)، پراکسید (1.59)، صابونی (180.9) و اسیدی (1.82) در روغن ماریتیغال بررسی شد. در نهایت نوع اسید های چرب موجود در روغن نیز با دستگاه GC تعیین و مشخص شد که میزان اسید لینولئیک (51.2%) و اولئیک (28.8%) بیش از اسیدهای چرب دیگر است. با توجه به درصد قابل توجه روغن در دانه این گیاه و بالا بودن ارزش تغذیه ای آن (حاوی اسید لینولئیک بالا)، کشت و توسعه این دانه روغنی جدید و ارزشمند، امری ضروری و مفید است.

یکی از فرآیندهای موفق در زمینه تولید چربی های بدون ترانس، اینتراستریفیکاسیون شیمیایی می باشد. در این پژوهش تأثیر واکنش اینتراستریفیکاسیون شیمیایی روی نقطه ذوب لغزشی(SMP) و درصد چربی جامد(SFC) در تیمارهای دوتایی از روغن ارده کنجد و پالم استئارین بانسبت های وزنی/وزنی(50: 50، 60: 40و75: 25) بررسی شد. واکنش اینتراستریفیکاسیون در دمای˚ C 70 تحت شرایط خلأ در حضور 5/0 درصد کاتالیزور متوکسید سدیم انجام شد. پس از اعمال مراحل خاص(گرم کردن، سرد کردن، ورز دادن) شورتنینگ بدون ترانس چند منظوره از مخلوط 60: 40 و شورتنینگ مخصوص شیرینی های لایه ای از مخلوط 50: 50 حاصل شد. مدلسازی درصد SFC ترکیبات دوجزئی روغن ارده کنجد و پالم استئارین به روش اینتراستریفیکاسیون شیمیایی با استفاده از مدل های رگرسیونی انجام شد. منحنیSFC چربی های اینتراستریفیه شده بهعنوان تابعی از دما (SFCf(T)) و بهعنوان تابعی از SFA (SFCf(SFA)) و مدلSMP تابع SFA(SMPf(SFA))، با ضریب همبستگی بالابه شکل سیگموئیدی (S شکل) بوده است و می توان با استفاده از مدلی مانند گمپرتز آن را توصیف کرد. مدل های ارائهشده می توانند نیاز به دستگاه های پیشرفته را مرتفع سازند و در فرمولاسیون محصولات جدید مفید واقع شوند.

نمونه گیری از تیرماه 1378 لغایت خرداد ماه 1379 در پنج ایستگاه و بصورت ماهانه از هور شادگان انجام گرفت.pH  دمای آب و هدایت الکتریکی (EC) در محل اندازه گیری شدند. بیشترین مقادیر درجه حرارت در تیرماه و مرداد ماه و اکسیژن در آبان ماه و بهمن ماه مشاهده شده است. مقادیر pH در دامنه 2/7 تا 36/9 قرار داشته و در اکثر موارد در دامنه قابل قبولی برای آبزیان می باشند. نتایج مربوط به سختی و شوری نشان می دهد که آب هور شادگان جز آبهای بسیار سخت و نیز لب شور می باشد. میزان اکسیژن محلول در اکثر موارد بالای 5ppm بوده که برای رشد و تولید مثل ماهی در حد مطلوب می باشند. تغییرات Biological Oxygen Demand (BOD5)  در دامنه 3 تا 10 میلیگرم در لیتر بوده که در آبهای متوسط تا کثیف دسته بندی می شود. مقادیر Chemical Oxygen Demand (COD)  هور در پاییز افزایش نشان میدهد. همچنین آب هور از نظر میزان نیتروژن نیتراتی (N/NO3)  و نیتروژن نیتریتی (N/NO2) در حد آبهای غیر آلوده می باشد. بر اساس نتایج آنالیز واریانس عمدتا ایستگاههای منصوره و عطیش دارای کیفیت آبی مشابه یکدیگر می باشند. همچنین مطالعات انجام شده در سالهای مختلف نشان می دهد که کیفیت آب هور شادگان افت داشته است که این مساله احتمالا بدلیل کاهش بارندگی و نیز افزایش بار آلودگی در هر شادگان می باشد.

زمینه و هدف: با توجه به حجم گسترده کاربرد فاضلاب های شهری و خانگی در اراضی زراعی و کشاورزی حواشی شهرهای بزرگ کشور، امروزه تحقیقات منطقه ای در این زمینه و مشاهده اثرات مختلف آبیاری با فاضلاب از اهمیت به سزایی برخوردار است.روش بررسی: در این تحقیق از پساب خروجی تصفیه خانه فاضلاب پرکند آباد مشهد (TSS=138, SAR=14.6 و BOD=169.5) و آب چاه (EC=740 میکرو موس بر سانتی متر) به عنوان شاهد استفاده شد. آبیاری و انجام آزمایشات در کرت های به مساحت 4 مترمربع صورت پذیرفت، که اطراف آن ها توسط خاک مزرعه احاطه شده بود. توسط تیمارهای آب چاه و پساب فاضلاب، کرت ها به ترتیب یک الی پنج بار و به مقدار 150 میلی متر مورد آبیاری قرار گرفت. سپس توسط استوانه های هم مرکز مقدار نفوذ و بر اساس آن هدایت هیدرولیکی اشباع بالای سطح ایستابی برآورد شد. سایر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک کرت ها بر اساس رهنمودهای ارایه شده در کتاب روش استاندارد اندازه گیری شدند.یافته ها: آبیاری با فاضلاب بر چگالی ظاهری خاک تاثیر گذاشته و مقدار آن را کاهش داد، به طوری که با افزایش 1، 2، 3، 4 و 5 بار فاضلاب به ترتیب کاهشی برابر 2، 6.6، 4، 15.7 و 17.6 درصد به دست آمد. هم چنین با افزایش تعداد آبیاری با پساب فاضلاب، مقدار یون های سدیم، فسفر، نیترات و نیکل افزایش یافت به طوری که بیشترین افزایش در یون نیترات (38 درصد) و سدیم (84 درصد) مشاهده گردید. مقدار شدت نفوذ در کرت های آبیاری با آب (به هم خوردگی ساختمان خاک) و فاضلاب کمتر از حالت بدون آبیاری بود، ضمن این که در کرت های آبیاری شده توسط فاضلاب کاهش چشمگیرتری مشاهده شد. هم چنین از آبیاری دوم به دلیل تشکیل یک لایه سله، نفوذپذیری به (0.034 میلی متر در دقیقه در آبیاری دوم) میزان نهایی خود رسید، به طوری که نفوذپذیری تحت این لایه سله کنترل می شد. یکی از دلایل اصلی ایجاد لایه سله وجود یون سدیم در فاضلاب و اضافه شدن آن به خاک می باشد. به نظر می رسد که یون سدیم باعث پراکنده کردن ذرات خاک شده، که در این صورت ذرات ریز منافذ را پر نموده و از نفوذ آب جلوگیری می کند.

رودخانه بهمنشیر در جنوب غربی ایران و در استان خوزستان واقع شده که مهمترین منبع تامین آب شرب و کشاورزی منطقه خرمشهر و آبادان می باشد. این رودخانه از انشعابات رودخانه کارون بوده که رونق نسبی کشاورزی (عمدتا بصورت عمل آوری خرما و فرآورده های جالیزی) در حاشیه آن وجود دارد. استفاده زراعی از آب این رودخانه برای زمینهای کشاورزی بیانگر اهمیت آن در بهبود بخشیدن به وضعیت اقتصادی منطقه است. جهت نمونه برداری از آب در 5 ایستگاه (از شاخه حفار تا مصب رودخانه) که گویای بهترین وضعیت رودخانه انجام شد. در شکل 1 محل ایستگاههای مورد مطالعه ارایه گردیده است. برای مدت یکسال آبی بصورت ماهیانه برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب رودخانه بهمنشیر از قبیل کل مواد معلق، دما، نیترات، نیتریت، فسفات، هدایت الکتریکی، آمونیاک، pH، DO و BOD5، با هدف بدست آوردن اطلاعات کمی از تغییرات زمانی و مکانی فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب و شناخت کیفیت آب از نظر پارامترهای فوق الذکر اندازه گیری شدند. پس از بررسی های آزمایشگاهی، نتایج در نرم افزارهای آماری تحلیل گردیدند.گسترش روز افزون فعالیتها و تمرکز نیروی انسانی همراه با رشد و تکامل صنعتی و کشاورزی، هر چند امتیاز ویژه ای را برای انسان ایجاد نموده است، اما مشکلات متعددی را برای منابع پذیرنده آبی موجب می گردد.به منظور مطالعات فیزیکی و شیمیایی آب، نمونه برداری بصورت ماهانه 12) مورد نمونه برداری) برای مدت یکسال آبی از آبان ماه 1383 تا مهرماه 1384 در دو عمق (سطح و 2 متری) توسط بطری نانسن انجام گردید. نمونه برداری سطحی به کمک سطل نمونه برداری و نمونه برداری عمقی توسط بطری نانسن و با هدف آگاهی از تاثیر افزایش عمق بر برخی از فاکتورها (نیترات، نیتریت، فسفات، کل مواد معلق، هدایت الکتریکی) صورت پذیرفت.

در سال های اخیر شیوع چاقی و دیابت به طور چشمگیری رو به افزایش است و این مسئله مصرف کنندگان را وادار می کند به دنبال محصولات حاوی شیرین کننده های کم کالری باشند. جایگزینی شیرین کننده های کم کالری با ساکارز باعث تولید محصولی با ارزش غذایی بالا و کالری کم و ایمنی تغذیه ای بالا (غذایی سالم) می شود. هدف از انجام این پژوهش ارائه فرمولاسیون جدید با استفاده از جایگزین های قندی ایزومالت، ریبادیوزید a، اریتریتول به عنوان جایگزین ساکارز و بررسی تاثیر آن بر ویژگی های شیمیایی، فیزیکی و حسی نمونه های جایگزین شده نسبت به نمونه کنترل بود. استفاده از جایگزین های ساکارز در بهبود برخی ویژگی های فیزیکو شیمیایی کرم ارده موثر بود به طوری که میزان رطوبت نمونه های جایگزین شده افزایش یافت. نتایج برسی بافتی نیز نشان داد نمونه های جایگزین شده بافت نرم تری نسبت به نمونه شاهد داشتند که ناشی از تضعیف پایداری (سفتی) بافت توسط جایگزین های ساکارز بود. نتایج بررسی خوصیات حسی که بر مبنای، عطر، طعم، بو وبافت بود نیز نشان داد نمونه 2 با فرمول 25٪ ساکارز، 25/6٪ ایزومالت، 003/0٪ ریبادیوزید بیشترین نمره را از نظر پذیرش کلی کسب کرد. علت کاهش پذیرش کلی نمونه های جایگزین شده باحذف کامل ساکارز عدم تنظیم شیرینی مطلوب توسط این جایگزین ها می باشد. نتایج بررسی میکروبی نمونه ها نیز نشان داد جایگزین های قندی تاثیری بر خواص میکروبی کرم ارده ندارد. باتوجه به نتایج بدست آمده نمونه 2 با میزان 25٪ ساکارز، 25/6٪ ایزومالت، 003/0٪ ریبادیوزید a به عنوان بهترین ترکیب و یک میان وعده سالم و کم کالری می باشد.

مقدمهمشخصات بارز بدلندها کمبود یا فقدان پوشش گیاهی، شیب­های تند و شبکه زهکشی متراکم است و به عنوان منابع مهم تولید فرسایش و رسوب در دنیا شناخته می­شوند. بارش­های شدید باران، پوشش گیاهی پراکنده، نفوذپذیری کم خاک، مواد قابل فرسایش و شیب­ها و دامنه­های نسبتا تند شرایط لازم برای ایجاد رخساره­های بدلند را فراهم می­کنند. فرسایش بدلندی تحت­تاثیر چندین خصوصیت خاک است که از جمله این عوامل می­توان به عمق خاک سطحی، محتوای کربن آلی خاک، وضعیت مواد آلی، بافت و ساختمان خاک، ظرفیت نگهداری آب در دسترس و خصوصیات انتقال آب که تعیین کننده کیفیت خاک هستند اشاره کرد. میزان تاثیر عوامل مختلف فیزیکی و شیمیایی خاک در شکل­گیری و گسترش فرسایش بدلندی از نقطه­ای به نقطه دیگر فرق می­کند.مواد و روش­هاتحقیق حاضر با هدف شناسایی مهمترین عوامل خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و عوامل محیطی و عمق خاک در گسترش فرسایش بدلندی در حوزه آبخیز زنوزچای است. در این تحقیق عواملی از قبیل درصد ماسه، سیلت و رس، PH، EC، SAR، ماده آلی، گچ و آهک خاک در طبقات ارتفاعی مختلف و در دوجهت شرقی-غربی و در سه عمق 0-5، 5-30 و 30-60 رخساره فرسایشی بدلند مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی تاثیر خصوصیات خاک در جهات، طبقات ارتفاعی و عمق­های مختلف بر روی تشکیل و توسعه بدلند در منطقه مورد مطالعه طرح سیستماتیک-تصادفی در قالب طرح فاکتوریل با دو فاکتور کاربری اراضی و طبقات ارتفاعی، از طریق آزمون آنالیز واریانس و مقایسه میانگین به روش دانکن صورت گرفت.بررسی نرمال بودن داده­ها توسط آزمون نرمالیته کولموگرف- اسمیرنف انجام شد. متغیرهای گچ و SAR که دارای حالت غیر نرمال بودند به ­ترتیب با استفاده از روش­های جذر و لگاریتم­گیری از اعداد به حالت نرمال درآمدند و آزمون­های آماری پارامتریک روی آن­ها انجام شد. برای تعیین میزان تاثیر عوامل خاکی بر تشکیل رخساره بدلند، آنالیز واریانس و روش دانکن مورد استفاده قرار گرفت.نتایج و بحثنتایج به­ دست آمده از آزمون t غیر جفتی و Leven برای مقایسه اختلاف میانگین­های برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک اراضی بدلند در مقایسه با اراضی شاهد نشان داد که متغیرهای pH، SAR، گچ، درصد رس، درصد سیلت و ماده آلی در سطح (01/0) معنی­دار می­باشند. با توجه به بررسی رابطه بین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک با شکل­گیری رخساره­ فرسایشی بدلند مشخص شده است که شکل­گیری بدلندها رابطه مستقیم با درصد رس، pH، EC، ماده آلی و SAR داشته و رابطه معکوسی با میزان آهک و گچ دارد. نتایج بیانگر این نکته است که با افزایش شوری شرایط برای استقرار گیاهان کاسته می­شود که نقش به­سزایی بر روی کاهش سرعت قطرات باران و نفوذ آن در داخل زمین دارند. نتایج نشان داد که عوامل شیمیایی خاک تا حد زیادی تعیین کننده ایجاد فرسایش و تشکیل بدلند هستند. به گونه­ای که با افزایش میزان pH و EC فرسایش تونلی افزایش یافته و با افزایش میزان آهک و گچ از میزان تشکیل بدلند کاسته می­شود. افزایش اجزاء ریزدانه رس سبب افزایش چسبندگی خاک مارنی شده و با افزایش مقاومت در برابر کنش آب، فرسایش سطحی غالب می­گردد. افزایش میزان شوری خاک و نسبت جذب سدیم باعث ایجاد ساختمان دانه­ای ریز در خاک می­شود که به محض رسیدن رطوبت به آنها ساختمان خاک متلاشی می­شود. مقادیر زیاد سدیم باعث کاهش هدایت آبی خاک از طریق پدیده­های تورم و پراکنده شدن کانی­های رسی می­شود. پایداری و مقاومت خاک دانه­­ها با افزایش نسبت جذب سدیم کاهش یافته و در نتیجه فرسایش خاک تشدید می­شود. ماده آلی دارای نقش حیاتی بر خصوصیات شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی خاک دارد، تغییر در میزان ماده آلی به دلیل اثرگذاری بر فعالیت­های بیولوژیک، تبادل کاتیونی، اسیدیته و میزان عناصر غذایی یکی از مهمترین شاخصه­های کیفیت شیمیایی و بیولوژیک است. بررسی­ها نشان می­دهد که ماده آلی نقش مهمی در تشکیل خاکدانه­ها داشته و ساختمان خاک را بهبود می­بخشد. نتایج به­ دست آمده از آزمون دانکن نشان­دهنده تفاوت میانگین­ها در طبقات و جهت­های مختلف و در عمق­های (5-0)، (30-5) و پایین­تر از 30 سانتیمتری در هر دو منطقه بدلند و شاهد، در سطح معنی داری 05/0 است. همچنین نتایج نشان داد که میانگین درصد رس و ماسه در ارتفاعات مختلف دارای اختلاف معنی دار در سطح 05/0 هستند.نتیجه­ گیریبا توجه به بررسی رابطه بین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک با شکل­گیری رخساره­ فرسایشی بدلند بسیاری از پژوهش­های بعمل آمده نشان می­دهد که شکل­گیری بدلندها رابطه مستقیم با درصد رس، PH، EC، ماده آلی و SAR داشته و رابطه معکوسی با میزان آهک و گچ دارد.

سه اصله درخت 4، 6 و 12 ساله صنوبر دلتوئیدس Populus deltoids کلن 77.51 به طور تصادفی از ایستگاه تحقیقات صنوبر صفرا بسته واقع در استان گیلان قطع و جهت بررسی خصوصیات آناتومیکی، شیمیایی و فیزیکی به آزمایشگاه شیمی چوب و کاغذ بخش تحقیقات علوم چوب و کاغذ موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع انتقال داده شد.میانگین طول الیاف درخت 4 ساله 1.02 میلیمتر، 6 ساله 1.17 میلیمتر و 12 ساله 1.29 میلیمتر اندازه گیری شد. میانگین قطر الیاف بین 34.45-28.67 میکرون، قطر حفره سلولی بین 21.96-19.56 میکرون و ضخامت دیواره سلولی بین 6.24-3.99 میکرون بدست آمد. بین طول الیاف درختان در سه سن بهره برداری 4، 6 و 12 ساله اختلاف معنی داری در سطح 1% بدست آمد.میانگین سلولز چوب درخت 4 ساله 51.23 درصد، 6 و 12 ساله به ترتیب 52.83 و 51.78 درصد و میانگین لیگنین این درختان به طور متوسط حداقل 22.03 و حداکثر 23.46 درصد اندازه گیری شد. مواد استخراجی این درختان بین 2.85-2.41 درصد و خاکستر آنها بین 0.60-0.27 درصد بدست آمد.وزن مخصوص خشک درختان 4 ساله 0.331، 6 ساله 0.370 و 12 ساله g/cm3 0.376 و وزن مخصوص بحرانی آنها 0.308، 0.331 و g/cm3 0.336 به ترتیب برای درختان با دوره بهره برداری 4، 6 و 12 ساله تعیین شد.

به منظور بررسی اثرات کاربرد پساب به عنوان آب آبیاری و کاربرد لجن فاضلاب به عنوان کود بر خصوصیات فیزیکی و برخی خصوصیات شیمیایی خاک، تحقیقی گلخانه ای در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. بدین منظور برای آبیاری دو نوع آب شامل چاه و پساب و برای لجن فاضلاب پنج سطح کاربرد شامل صفر، 50، 100، 200 و 300 تن در هکتار انتخاب گردید. لجن فاضلاب در واحدهای آزمایشی با لایه 30 سانتیمتر سطحی با یک خاک لوم شنی مخلوط شد. آبیاری تیمارها نیز هر هفته به مقدار 5 تا 6 سانتیمتر (با آب چاه و پساب) انجام گرفت. پس از گذشت چهار ماه خصوصیات مختلف خاک مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون های آماری انجام شده در زمینه اثرات جداگانه کاربرد لجن فاضلاب نشان داد که کاربرد لجن موجب افزایش معنی دار EC و کربن آلی و کاهش معنی دار pH، چگالی ظاهری، مقاومت در برابر نفوذ مکانیکی و هدایت هیدرولیکی اشباع می شود. کاربرد پساب نیز موجب افزایش معنی دار EC و ظرفیت نگهداشت آب خاک گردید. در زمینه اثرات متقابل، هر چند کاربرد توامان پساب و لجن فاضلاب در بسیاری از پارامترهای خاک تغییراتی ایجاد می نماید، اما هیچ کدام از تغییرات ایجاد شده از لحاظ آماری معنی دار نمی باشد. تغییرات مشاهده شده در بافت خاک، چگالی حقیقی و نفوذپذیری بسیار ناچیز بود.